Yakýný görememe sorunu nasýl çözülür?
Kýrk yaþýndan sonra, okuma ve bilgisayarla çalýþma gibi yakýn mesafe görüþ gerektiren aktivitelerde zorlanmaya baþlarýz. Yaþa baðlý yakýný görememe problemine “presbiyopi” adý veriliyor. Yakýný göremiyorsanýz, aþaðýdaki tedavi seçeneklerinden birini tercih edebilirsiniz:
Yakýn gözlüðü
Dar çerçeveli bu gözlükler sadece okurken, bilgisayara bakarken veya yakýn mesafe görüþü gerektiren diðer aktiviteler sýrasýnda kullanýlýr. Uzaða bu gözlüklerle bakmamak gerekir.
Uzak-yakýn birarada camlý (multifokal) gözlükler
Bu gözlüklerin üst kýsmý uzaða bakmak için, alt kýsmý yakýna bakmak için numaralandýrýlmýþtýr. Bu gözlükler eðer uzak görmeniz de bozuksa avantajlýdýr. Böylece ayrý ayrý 2 adet gözlüðe gerek kalmaz. Bu camlarýn gözlük çerçevesine doðru odaklanarak yerleþtirilmesi gerekir. Yoksa rahat kullanamayabilirsiniz.
Uzak-yakýn birarada kontakt lensler
Gözlük takmak istemiyorsanýz, kontakt lens deneyebilirsiniz. Kontakt lens deneyen 100 hastadan 70’i bu kontakt lenslerle tatminkar bir uzak ve yakýn görüþü elde edebilmektedir.
CK (Kondüktif Keratoplasti)
Son yýllarda radyofrekans tedavisi ile yakýný görememe problemi çözülebilmektedir. Bu tedavi sadece tek göze uygulanmaktadýr. Tedavi uygulanan göz miyop hale gelmekte, böylece uzak görüþünde azalma meydana gelmektedir. CK tedavisinin 1-3 yýl içinde etkisi geçmekte ve yenilenmesi gerekmektedir.
Presbi LASIK
Hipermetrop hastalara tek göze standart LASIK, diðer göze presbi LASIK yapýlmaktadýr. Standart LASIK yapýlan gözde uzak gözlük ihtiyacý ortadan kalkmakta, yakýn gözlüðünü numarasý düþmektedir. Presbi LASIK yapýlan göz ise miyop hale getirilerek, yakýný görmesi saðlanmakta, ama uzak görüþü keskin olmamaktadýr.
Katarakt erken yaþlarda da görülebiliyor
Katarakt gözün içindeki lensin saydamlýðýný yitirmesi ve perde gibi görmeyi azaltmasý. Katarakt, 65-74 yaþlar arasý toplumun %50’sinde, 75 yaþtan sonra %70’inde görülüyor. Altmýþ beþ yaþtan sonra görülen katarakta, “senil katarakt” adý veriliyor.
Ancak daha erken yaþlarda da katarakt oluþabiliyor. Kataraktýn daha erken yaþlarda oluþmasýna yol açan etkenler þunlar:
• Kortizon ve bazý diðer ilaç kullanýmlarý
• Þeker hastalýðý
• Kazalar (göz yaralanmalarý)
• Kimi göz hastalýklarý: Üveit, miyopi, kalýtsal retina (gözün sinir tabakasý) hastalýklarý, göz tansiyonu
• Bazý hastalýklar kas, cilt ve sinir sistemi hastalýklarý
Kataraktýn göz damlasý veya ilaçlarla tedavisi yok. Katarakt geliþimini önlemek mümkün deðil. Ancak katarakt ameliyatý günümüzde “fakoemülsifikasyon” denen teknikle, çok baþarýyla gerçekleþtiriliyor. Katarakt ameliyatýndan sonra uzak gözlüðü gerekli olmayabilir ama yakýný görmek için (okuma, vb) yakýn gözlüðü gerekiyor. Göz içine standart deðil de multifokal (çok odaklý) bir lens konduðunda ise uzak ve yakýný ayný anda görmek, 100 kiþiden 70’inde mümkün olabiliyor.
Kolye þeklinde büyüteç, sapsýz yakýn gözlüðü
Yakýn gözlüðü kullanan pek çok kiþi hazýr gözlüklerden kullanýr. Bunun gözlere zararý olup olmadýðý da merak edilen bir konudur. Bu gözlükler belli numaralarda üretilirler. Bir cam çerçeveye takýlýrken, kiþinin göz bebekleri arasýndaki mesafe ölçülür ve camýn merkezi buna göre çerçeveye yerleþtirilir. Hazýr yakýn gözlüklerinde ise, bu mesafe ortalama bir deðere göre ayarlanmýþtýr. Sonuç olarak, bu hazýr gözlüklerin kullanýlmasý çok ideal deðildir. Ancak uzun olmayan okumalarda kullanýlabilirler.
Son yýllarda yine uzun olmayan okumalar için, kolye þeklinde büyüteçler kullanýlabiliyor. Yemeklerde menü okuma gibi kýsa süreli okumalar için yakýn gözlüðü takmak istemeyen hanýmlar, kolye þeklindeki bu büyüteçleri kullanýyorlar. Sapsýz yakýn gözlükleri de yine ayný amaçla kullanýlýyor. Böyle kýsa süreli bir kullaným için bu gözlüklerin göz saðlýðý yönünden sakýncasý yok.
KIRK YAÞINDAN SONRA GÖZ SAÐLIÐI MESLEÐE GÖRE GÖZLÜK
Mesleðe göre gözlük nedir?
Kýrk yaþýndan sonra yakýný görememe problemi için okuma gözlüðü, uzak-yakýn birarada gözlükler ve kontakt lensler kullanýlýr. Uzak-yakýn birarada camlarýn alt kýsmý yakýný görme, üst kýsmý uzaðý görme için ayarlýdýr. Ýkisinin arasýndaki bölüm ise orta mesafeye ayarlýdýr. Diðer bir deyiþle okurken aþaðý doðru bakarýz. Uzaðý görmek için ileri doðru gözlüðün üst kýsmýndan bakarýz. Bilgisayar ekraný ise orta mesafedir ve gözlüðün alt-orta kýsmýndan bakarýz.
Mesleðe göre çok-odaklý camlarda ise uzak, yakýn ve orta mesafe bölümlerinin yerleþimi ve büyüklüðü deðiþir. Örneðin bir kütüphaneci kitap raflarýna bakarken, yakýný görmek için gözlüðün alt deðil üst kýsmýndan doðru bakmaktadýr. Bir araba tamircisi, arabanýn altýna yatýp gözlüðün yukarý kýsýmdan orta mesafeye bakabilmektedir. Bütün gün okuyan birisi için gözlüðün yakýn kýsmý daha yukarýya kaydýrýlýp göz bebeðinin önüne getirilebilir.
Bu tür ayarlamalarla kiþinin mesleki aktivitelerinde görme kolaylýðý saðlanýr.
KIRK YAÞINDAN SONRA GÖZ SAÐLIÐI CEP TELEFONU EKRAN BÜYÜTÜCÜ
Cep telefonu ekranýný rahat okuyabilmek için
Kýrk yaþýndan sonra yakýný görememe problemi, özellikle cep telefonu ekranlarýndaki küçük karakterlerinin okunmasýnda zorluk yaratýyor. Cep telefonlarýnýn üstüne takýlan “phone monocle” isimli lens, ekraný büyüterek cep telefonu kullanmak için sürekli yakýn gözlüðü arama ihtiyacýný ortadan kaldýrýyor.
Her çeþit cep telefonu ile uyumlu olan bu lensin kýlýfý çeþitli renklerde.
milliyet.com.tr
|